மகாராஷ்டிரா

ஆயிரக்கணக்கான ஆண்டுகளாக மகாராஷ்டிரம் வேளாண் சமூகங்களின் தாயகமாக இருந்து வருகிறது. புனே அருகே உள்ள இனாம்காவ், கோதாவரிப் படுகையில் உள்ள தைமாபாத் போன்ற இடங்களின் செம்புக் கற்காலக் கிராமங்கள், பெரிய அரசுகள் எழுவதற்கு வெகு முன்பே மக்கள் பயிர் செய்து, கால்நடைகளை வளர்த்து, வண்ணம் தீட்டிய மட்பாண்டங்களைச் செய்ததைக் காட்டுகின்றன. கி.மு. 3ஆம் நூற்றாண்டில் இப்பகுதியின் சில பகுதிகள் மௌரியப் பேரரசின் கீழ் வந்தன; மும்பை அருகே உள்ள சோபாராவில் அசோகரின் கல்வெட்டு ஒன்று கண்டெடுக்கப்பட்டுள்ளது.

ஏறத்தாழ கி.மு. 2ஆம் நூற்றாண்டு முதல் சாதவாகனர்கள் இன்றைய பைத்தான் நகரமான பிரதிஷ்டானத்திலிருந்து தக்காணத்தை ஆண்டனர். சஹ்யாத்ரி மலைகள் வழியாகச் செல்லும் வணிகப் பாதைகளில் பௌத்தக் குடைவரைக் குகைகள் அமைக்க வணிகர்களும் துறவிகளும் ஆதரவளித்தனர். கார்லா, பாஜா, நாசிக், அஜந்தாவின் தொடக்ககாலக் குகைகள் ஆகியவை இக்காலத்தைச் சேர்ந்தவை. பின்னர் கி.பி. 5ஆம் நூற்றாண்டில் வாகாடகர் ஆட்சியில் அஜந்தா தன் உலகப் புகழ்பெற்ற ஓவியங்களைப் பெற்றது. அடுத்து சாளுக்கியர்களும், பின்னர் ராஷ்டிரகூடர்களும் ஆண்டனர்; 8ஆம் நூற்றாண்டில் ராஷ்டிரகூட மன்னர் முதலாம் கிருஷ்ணன் எல்லோராவில் ஒரே பாறைத் திரளிலிருந்து செதுக்கப்பட்ட கைலாசநாதர் கோயிலைத் தொடங்கினார். அஜந்தா, எல்லோரா, மும்பை அருகே உள்ள எலிபண்டா குகைகள் ஆகிய மூன்றும் யுனெஸ்கோ உலகப் பாரம்பரியத் தளங்களாகும்.

12ஆம், 13ஆம் நூற்றாண்டுகளில் யாதவ வம்சம் தேவகிரியிலிருந்து ஆட்சி செய்தது; அக்காலத்தில் துறவிக் கவிஞர் ஞானேஸ்வரர் வழியாக மராத்தி இலக்கியம் செழித்தது. 1296இல் அலாவுதீன் கில்ஜி தேவகிரியைத் தாக்கினார்; பின்னர் தில்லி சுல்தானகம் அக்கோட்டையைக் கைப்பற்றியது. முகமது பின் துக்ளக் அதற்குத் தௌலதாபாத் எனப் பெயரிட்டு, சிறிது காலம் தன் தலைநகரை அங்கு மாற்ற முயன்றார். 1347இல் தக்காணத்தில் பாமினி சுல்தானகம் நிறுவப்பட்டது; பின்னர் அது அகமதுநகர், பீஜாப்பூர் உள்ளிட்ட பல சுல்தானகங்களாகப் பிரிந்தது. 17ஆம் நூற்றாண்டில் முகலாயர்கள் தக்காணத்துக்குள் முன்னேறினர்; ஔரங்காபாதில் உள்ள பீபி கா மக்பரா இக்காலத்தைச் சேர்ந்தது.

17ஆம் நூற்றாண்டில் ஜுன்னர் அருகே உள்ள சிவனேரி கோட்டையில் பிறந்த சிவாஜியின் எழுச்சியும் நிகழ்ந்தது. மலைக்கோட்டைகள் மற்றும் கடலோர அரண்களின் வலைப்பின்னலைப் பயன்படுத்தி அவர் சுதந்திர அரசைக் கட்டியெழுப்பினார்; 1674இல் ராய்கட்டில் முடிசூட்டிக் கொண்டார். அவரது மறைவுக்குப் பின் மராட்டியர்கள் முகலாயருக்கு எதிராக நீண்ட போராட்டத்தைத் தொடர்ந்தனர்; 18ஆம் நூற்றாண்டில் புனேயின் சனிவார் வாடாவிலிருந்து ஆண்ட பேஷ்வாக்கள், இந்தியாவின் பெரும்பகுதிக்கு மராட்டிய அதிகாரத்தை விரிவுபடுத்தினர்.

ஐரோப்பிய அரசுகள் கடற்கரைக்கு வந்தன. போர்த்துகீசியர்கள் வசாய் உள்ளிட்ட துறைமுகங்களை வைத்திருந்தனர்; 1661இல் பிரகான்சாவின் கேத்தரினுக்கான சீதனத்தின் ஒரு பகுதியாகப் பம்பாய்த் தீவுகள் ஆங்கிலேயருக்குச் சென்றன; விரைவில் அவை கிழக்கிந்தியக் கம்பெனியிடம் ஒப்படைக்கப்பட்டன. தொடர்ச்சியான ஆங்கிலேய மராட்டியப் போர்களுக்குப் பின், 1818இல் பேஷ்வா ஆட்சி முடிவுக்கு வந்து, இப்பகுதியின் பெரும்பகுதி பம்பாய் மாகாணத்தில் சேர்ந்தது. ஜோதிராவ் புலே, சாவித்திரிபாய் புலே, பால கங்காதர திலகர், கோபால கிருஷ்ண கோகலே, பி. ஆர். அம்பேத்கர் உள்ளிட்ட பல சீர்திருத்தவாதிகளையும் தலைவர்களையும் மகாராஷ்டிரம் தந்தது. இந்திய தேசிய காங்கிரஸின் முதல் கூட்டம் 1885இல் பம்பாயில் நடந்தது; 1942 ஆகஸ்டில் வெள்ளையனே வெளியேறு இயக்கம் அங்கிருந்தே தொடங்கப்பட்டது.

விடுதலைக்குப் பிறகு 1956 மாநில மறுசீரமைப்புச் சட்டம், விதர்பா, மராத்வாடா ஆகியவற்றை உள்ளடக்கிய பெரிய இருமொழிப் பம்பாய் மாநிலத்தை உருவாக்கியது. சம்யுக்த மகாராஷ்டிர இயக்கம் மராத்தி பேசும் தனி மாநிலத்துக்காகப் போராடியது; 1960 மே 1 அன்று பம்பாய் மாநிலம் மகாராஷ்டிரம், குஜராத் எனப் பிரிக்கப்பட்டது. 1995இல் அதிகாரப்பூர்வமாக மும்பை எனப் பெயர் மாற்றப்பட்ட பம்பாய் தலைநகராக உள்ளது; சட்டமன்றத்தின் குளிர்காலக் கூட்டத்தொடர் நடைபெறும் நாக்பூர் இரண்டாவது தலைநகராக விளங்குகிறது. ராய்கட், சின்ஹகட் போன்ற கோட்டைகளும், அஜந்தா, எல்லோரா குகைகளும் இந்த வரலாற்றைப் பார்வையாளர்களுக்கு உயிர்ப்புடன் காட்டுகின்றன.