तमिळनाडू
दक्षिण भारत · राज्य

तमिळनाडू

उत्तुंग गोपुरं आणि जिवंत परंपरा

फोटो: எஸ்ஸார், CC BY 3.0
राजधानी

चेन्नई

भेटीची सर्वोत्तम वेळ

नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी

कसं पोहोचावं

चेन्नई हे मुख्य केंद्र आहे; मदुराई, कोइंबतूर आणि तिरुचिरापल्ली येथेही विमानतळ आहेत.

आदर्श सफर

महत्त्वाची ठिकाणं पाहण्यासाठी 10 ते 14 दिवस

तमिळनाडू विषयी

आजही नित्य पूजा होणारी भारतातील काही सर्वात भव्य मंदिरं तमिळनाडूत आहेत. त्यात भर निलगिरीतील थंड हवेची ठिकाणं, लांब किनारपट्टी आणि अप्रतिम खाद्यसंस्कृतीची.

तमिळनाडू ची सफर आखामाझ्या नकाशावर नोंदवा

तमिळनाडू मधील लोकप्रिय शहरं

यापैकी कुठे गेला आहात? तुमच्या भारत प्रवास नकाशावर नोंदवा.

अरियालूरइरोडउटीकडलूरकन्याकुमारीकराईकुडीकरूरकल्लाकुरिचीकांचीपुरमकुंभकोणमकुत्रालमकुन्नूरकृष्णगिरीकोइंबतूरकोडाईकनालचिदंबरमचेंगलपट्टूचेन्नईडिंडीगुलतंजावूरतिरुचिरापल्लीतिरुनेलवेलीतिरुपत्तूरतिरुप्पूरतिरुवन्नामलाईतिरुवल्लूरतिरुवारूरतेनीथूथुकुडीधर्मपुरीनागपट्टिनमनागरकोविलनामक्कलपुदुक्कोट्टईपेरम्बलूरमदुराईमयिलाडुतुरैमहाबलीपुरमयेरकॉडराणीपेटरामनाथपुरमरामेश्वरमवालपराईविरुधुनगरविलुप्पुरमवेलांकन्नीवेल्लूरशिवगंगासेलमहोसूर

तमिळनाडू मधील प्रमुख ठिकाणं

मीनाक्षी मंदिर, मदुराईफोटो: எஸ்ஸார், CC BY 3.0

मीनाक्षी मंदिर, मदुराई

प्राचीन शहराच्या मध्यभागी 14 रंगीत गोपुरं असलेलं विशाल मंदिर संकुल.

भेटीसाठी उत्तम काळ: ऑक्टोबर ते मार्चमुक्काम: मदुराई2 दिवसआध्यात्मिकवारसाशहर
दिशानिर्देश
विकिपीडियावरून

मीनाक्षी मंदिर हे भारतातील तमिळनाडू जिल्ह्यातील मदुराई येथील मंदिर आहे. याला अरुलमिगु मीनाक्षी सुंदरेश्वर मंदिर किंवा मीनाट्चीअम्मन कोविल असेही म्हणतात. पार्वतीचे मीनाक्षी या रूपात आणि शंकराचे सुंदरेश्वर रूपात येथे मूर्तींच्या रूपात पूजन केले जाते.

विकिपीडियावर अधिक वाचा ↗

YouTube वर HISTORY TV18 यांचा व्हिडिओ

महाबलीपुरमफोटो: Flickr user, CC BY-SA 2.0

महाबलीपुरम

पल्लवांचं शोअर टेंपल आणि कातळात कोरलेली स्मारकं, UNESCO जागतिक वारसा स्थळ.

भेटीसाठी उत्तम काळ: नोव्हेंबर ते फेब्रुवारीमुक्काम: चेन्नई1 दिवसवारसासमुद्रकिनारा
दिशानिर्देश

YouTube वर Me & He vlogs यांचा व्हिडिओ

बृहदीश्वर मंदिर, तंजावूरफोटो: Rainer Halama, CC BY-SA 4.0

बृहदीश्वर मंदिर, तंजावूर

हजार वर्षं जुनी चोळकालीन उत्कृष्ट कलाकृती, UNESCO च्या 'ग्रेट लिव्हिंग चोळ टेंपल्स'चा भाग.

भेटीसाठी उत्तम काळ: ऑक्टोबर ते मार्चमुक्काम: तंजावूर1 दिवसवारसाआध्यात्मिक
दिशानिर्देश
विकिपीडियावरून

बृहदेश्वर मंदिर तथा तंजई पेरिया कोविल हे तंजावर, तमिळनाडू मध्ये कावेरी नदीच्या दक्षिण तीरावर स्थित भगवान शिवाला समर्पित द्रविड शैलीतील हिंदू मंदिर आहे. मंदिरास राजराजेश्वरम देखील म्हणले जाते. हे मंदिर जगातील सर्वात मोठ्या हिंदू मंदिरांपैकी एक आहे.

विकिपीडियावर अधिक वाचा ↗

YouTube वर HISTORY TV18 यांचा व्हिडिओ

उटीफोटो: Vinayaraj, CC BY-SA 3.0

उटी

UNESCO यादीतील पर्वतीय रेल्वेने पोहोचता येणारं निलगिरीतील थंड हवेचं ठिकाण.

भेटीसाठी उत्तम काळ: ऑक्टोबर ते जूनमुक्काम: उटी2 दिवसपर्वतनिसर्ग
दिशानिर्देश
विकिपीडियावरून

उदगमंडलम किंवा उदगमंडलम् भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील एक शहर आहे. हे उटी किंवा उटकमंड या नावांनीही ओळखले जाते. हे शहर निलगिरी जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

विकिपीडियावर अधिक वाचा ↗

YouTube वर Infinite Windows यांचा व्हिडिओ

रामेश्वरमफोटो: Ssriram mt, CC BY-SA 4.0

रामेश्वरम

रामनाथस्वामी मंदिराचा प्रदक्षिणा मार्ग भारतातील सर्वात लांब मंदिर मार्गिकांपैकी एक आहे. नवा पांबन पूल बेटाकडे घेऊन जातो.

भेटीसाठी उत्तम काळ: ऑक्टोबर ते एप्रिलमुक्काम: रामेश्वरम1 दिवसआध्यात्मिक
दिशानिर्देश
विकिपीडियावरून

रामनाथस्वामी मंदिर हे भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील रामेश्वरम द्वीपावरील रामेश्वरम शहरामधील एक शिवमंदिर आहे. हिंदू मान्यतांनुसार रामाने रावणाविरुद्ध झुंजलेल्या युद्धातील पापांचे क्षालन करण्यासाठी या ठिकाणी शंकराची आराधना केली. हे तीर्थक्षेत्र बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी व चार धामांपैकी एक मानले जाते.

विकिपीडियावर अधिक वाचा ↗

YouTube वर Srihari Karanth यांचा व्हिडिओ

कन्याकुमारीफोटो: Ravivg5, CC BY-SA 3.0

कन्याकुमारी

भारताच्या मुख्य भूमीचं दक्षिण टोक, जिथे तीन समुद्र मिळतात. विवेकानंद शिला आणि तिरुवल्लुवर पुतळा.

भेटीसाठी उत्तम काळ: ऑक्टोबर ते मार्चमुक्काम: कन्याकुमारी2 दिवसआध्यात्मिकसमुद्रकिनारा
दिशानिर्देश
विकिपीडियावरून

कन्याकुमारी/कन्नियाकुमरि हे एक तमिळनाडू राज्यातील कन्याकुमारी ह्या जिल्ह्यातील एक प्रमुख गाव आहे तसेच ते तमिळनाडू राज्यातील प्रसिद्ध धार्मिक व पर्यटन केंद्र देखील आहे. भारताच्या दक्षिण दिशेला असणाऱ्या भूमीचा टोकावर असणारे हे गाव पूर्वी केप कॉमोरीन ह्या नावाने देखील ओळखले जाते.तसेच स्थानिक भाषेत ह्याचा उच्चार कन्नीकुमरी असा देखील केला जातो.

विकिपीडियावर अधिक वाचा ↗
कोडाईकनालफोटो: KARTY JazZ, CC BY-SA 4.0

कोडाईकनाल

हिल स्टेशनांची राजकन्या: ताऱ्याच्या आकाराचा तलाव, पाइनची जंगलं आणि कोकर्स वॉक.

भेटीसाठी उत्तम काळ: सप्टेंबर ते मेमुक्काम: कोडाईकनाल2 दिवसपर्वतनिसर्ग
दिशानिर्देश
विकिपीडियावरून

कोडाईकनाल हे दक्षिण भारताच्या तामिळनाडू राज्यातील एक थंड हवेचे पर्यटनस्थळ आहे.

विकिपीडियावर अधिक वाचा ↗
चेन्नईफोटो: N. Vivekananthamoorthy, CC BY 4.0

चेन्नई

मरीना बीच, कपालीश्वर मंदिर, फोर्ट सेंट जॉर्ज आणि सर्वोत्तम फिल्टर कॉफी आणि जेवण.

भेटीसाठी उत्तम काळ: नोव्हेंबर ते फेब्रुवारीमुक्काम: चेन्नई2 दिवसशहरखाद्यसंस्कृतीवारसा
दिशानिर्देश
विकिपीडियावरून

चेन्नई चेण्णै हे दक्षिण भारतातील एक मोठे शहर व भारतातील एक महानगर आहे. तसेच चेन्नई ही तमिळनाडू या राज्याची राजधानी देखील आहे. चेन्नई बंगालच्या उपसागराच्या कोरोमंडल तटावर वसले आहे.

विकिपीडियावर अधिक वाचा ↗
कांचीपुरमफोटो: Sridhar.selvaraj, CC BY-SA 3.0

कांचीपुरम

हजार मंदिरांचं शहर आणि प्रसिद्ध कांजीवरम रेशमी साड्यांचं माहेर.

भेटीसाठी उत्तम काळ: ऑक्टोबर ते मार्चमुक्काम: कांचीपुरम1 दिवसआध्यात्मिकवारसा
दिशानिर्देश
विकिपीडियावरून

कांचीपुरम भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर कांचीपुरम जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

विकिपीडियावर अधिक वाचा ↗
येरकॉडफोटो: Riju K, CC BY-SA 2.0

येरकॉड

शेवरॉय डोंगरातलं कॉफीच्या प्रदेशातलं शांत हिल स्टेशन, नौकाविहाराचा तलाव.

भेटीसाठी उत्तम काळ: ऑक्टोबर ते जूनमुक्काम: येरकॉड1 दिवसपर्वत
दिशानिर्देश
मुदुमलाई राष्ट्रीय उद्यानफोटो: Timothy A. Gonsalves, CC BY-SA 4.0

मुदुमलाई राष्ट्रीय उद्यान

तीन राज्यांच्या संगमावर हत्ती, वाघ आणि हत्तींचा कॅम्प.

भेटीसाठी उत्तम काळ: ऑक्टोबर ते मेमुक्काम: मसिनागुडी1 दिवसवन्यजीव
दिशानिर्देश
विकिपीडियावरून

मुदुमलै वन्यजीव अभयारण्य आणि राष्ट्रीय उद्यान [तमिळ :முதுமலை வனவிலங்கு காப்பகம் ]हे तमिळनाडू राज्यातील निलगिरी जिल्ह्यात आहे.हे वाघांचे अभयारण्य म्हणुन घोषीत करण्यात आले आहे.हे निलगिरी पर्वत रांगामध्ये असून ते केरळ,कर्नाटक व तमिळनाडूच्या सीमाभागात आहे.

विकिपीडियावर अधिक वाचा ↗
तिरुवन्नामलईफोटो: Adarsh Pidugu, CC BY-SA 4.0

तिरुवन्नामलई

अरुणाचल टेकडीच्या पायथ्याशी भव्य अण्णामलैयार मंदिर आणि रमण महर्षींचा आश्रम.

भेटीसाठी उत्तम काळ: ऑक्टोबर ते मार्चमुक्काम: तिरुवन्नामलई1 दिवसआध्यात्मिक
दिशानिर्देश
वेलंकण्णीफोटो: Rejoy2003, CC BY-SA 4.0

वेलंकण्णी

पांढऱ्या 'आवर लेडी ऑफ गुड हेल्थ' बॅसिलिकाचं किनारी गाव, सर्व धर्मीयांचं तीर्थस्थान.

भेटीसाठी उत्तम काळ: ऑक्टोबर ते मार्चमुक्काम: नागपट्टिणम1 दिवसआध्यात्मिकसमुद्रकिनारा
दिशानिर्देश
चेट्टिनाडअनोखं ठिकाणफोटो: Karthick jack, CC BY-SA 3.0

चेट्टिनाड

व्यापाऱ्यांच्या भव्य हवेल्या, आथंगुडी टाइल्स आणि भारतातील सर्वाधिक नावाजलेल्या पाककृतींपैकी एक.

भेटीसाठी उत्तम काळ: ऑक्टोबर ते मार्चमुक्काम: कराईकुडी2 दिवसवारसाखाद्यसंस्कृती
दिशानिर्देश

YouTube वर WanderBees यांचा व्हिडिओ

चाखून पाहावेत असे पदार्थ

इडली, डोसा, चेट्टिनाड चिकन, मदुराईचं जिगरठंडा, फिल्टर कॉफी, दिंडीगुल बिर्याणी

कुठे राहावं

मंदिरांसाठी चेन्नई, मदुराई आणि तंजावूर, डोंगरांसाठी उटी आणि कोडाईकनाल, दक्षिण टोकासाठी कन्याकुमारी

फिरण्याची सोय

उत्कृष्ट रेल्वे जाळं; सगळीकडे TNSTC बस; उटीसाठी निलगिरी माउंटन रेल्वे

हे लक्षात ठेवा

मंदिरांसाठी साधे कपडे घाला, अनेक गाभाऱ्यांत फक्त हिंदूंना प्रवेश असतो. जानेवारीतला पोंगल हा भेटीसाठी उत्तम काळ.

तमिळनाडू चा इतिहास

तमिळनाडूला भारतातील सर्वात दीर्घ अखंड इतिहासांपैकी एक लाभला आहे. चेन्नईजवळील अत्तिरमपक्कम येथे सापडलेली दगडी हत्यारे दक्षिण आशियातील आदिमानवांच्या सर्वात जुन्या पुराव्यांपैकी आहेत, आणि तिरुनेलवेलीजवळील आदिचनल्लूर येथील लोहयुगीन कुंभदफने हजारो वर्षांपूर्वीचे संघटित समुदाय दर्शवतात. मदुराईजवळील कीळडी येथे अलीकडे झालेल्या उत्खननात विटांच्या इमारती, विहिरी आणि तमिळ ब्राह्मी लिपीत अक्षरे कोरलेली मातीची भांडी सापडली आहेत, जी सुरुवातीच्या ऐतिहासिक काळातील नागरी संस्कृतीकडे निर्देश करतात. हे शोध पाहण्यासाठी कीळडी स्थळ संग्रहालय हे उत्तम ठिकाण आहे.

इसवी सनाच्या प्रारंभाच्या आसपासच्या शतकांमध्ये या प्रदेशावर चेर, चोळ आणि पांड्य या तीन प्रसिद्ध राजवंशांनी राज्य केले, आणि त्यांचा उल्लेख अशोकाच्या शिलालेखांतही आढळतो. हे संगम साहित्याचे युग होते. प्रेम, युद्ध आणि दैनंदिन जीवन यांविषयीच्या तमिळ काव्याचा हा एक विलक्षण संग्रह आहे. तमिळ बंदरांमधून रोमन जग आणि आग्नेय आशियाशी मिरी, मोती आणि वस्त्रांचा व्यापार चालत असे, आणि कावेरी नदीवरील ग्रँड अनिकट किंवा कल्लणई धरण बांधण्याचे श्रेय परंपरेने सुरुवातीचे चोळ राजा करिकाल यांना दिले जाते.

साधारण सहाव्या ते नवव्या शतकांत पल्लवांनी कांचीपुरम येथून राज्य केले आणि भारतातील काही सर्वोत्कृष्ट प्रारंभिक दगडी स्थापत्य निर्माण केले. मामल्लपुरम येथील त्यांची कातळात कोरलेली देवालये, प्रचंड उत्थित शिल्पे आणि शोअर टेम्पल हे युनेस्को जागतिक वारसा स्थळ आहे, आणि कांचीपुरममधील कैलासनाथ मंदिर हे त्या काळाचे रत्न आहे. याच काळात नायनार आणि आळवार संतांची भक्तिकाव्ये सर्वदूर पसरली. नवव्या शतकापासून साम्राज्यवादी चोळांचा उदय होऊन त्यांनी दक्षिणेवर वर्चस्व प्रस्थापित केले. पहिल्या राजराजाने तंजावर येथे भव्य बृहदीश्वर मंदिर बांधले, जे सुमारे 1010 मध्ये पूर्ण झाले, आणि त्याचा मुलगा पहिला राजेंद्र याने आग्नेय आशियात नाविक मोहिमा पाठवल्या आणि गंगैकोंड चोळपुरमची स्थापना केली. ही मंदिरे, दारासुरम येथील ऐरावतेश्वर मंदिरासह, ग्रेट लिव्हिंग चोळ टेम्पल्स या जागतिक वारसा स्थळाचा भाग आहेत.

तेराव्या शतकात नंतरच्या पांड्यांनी आपली सत्ता पुन्हा प्रस्थापित केली, आणि त्यानंतर चौदाव्या शतकाच्या सुरुवातीला दिल्ली सल्तनतीच्या स्वाऱ्या झाल्या आणि मदुराई येथे अल्पकालीन सल्तनत स्थापन झाली. त्यानंतर विजयनगर साम्राज्याने हा प्रदेश आपल्या अधिपत्याखाली आणला, आणि त्याचे प्रांताधिकारी, म्हणजे मदुराई, तंजावर आणि जिंजीचे नायक, स्वतःच बलशाली राज्यकर्ते बनले. मदुराईतील प्रसिद्ध मीनाक्षी मंदिराचा बराचसा भाग आणि तिरुमलै नायक महाल नायक काळातील आहेत. सतराव्या शतकात मराठ्यांनी तंजावर येथे राज्य स्थापन केले, जेथील राजवाडा आणि सरस्वती महाल ग्रंथालय आजही पाहता येते.

सोळाव्या शतकापासून युरोपीय व्यापारी येथे आले. डॅनिश लोक ट्रँकेबार म्हणजेच आताच्या तरंगम्बाडी येथे स्थायिक झाले, आणि इंग्रज ईस्ट इंडिया कंपनीने 1640 च्या दशकात मद्रास येथे फोर्ट सेंट जॉर्ज बांधला. हीच आधुनिक चेन्नईची सुरुवात होती. फ्रेंचांशी झालेल्या स्पर्धेतून कर्नाटक युद्धे झाली, आणि सुमारे 1800 पर्यंत ब्रिटिशांनी मद्रास प्रांत म्हणून या प्रदेशाच्या बहुतांश भागावर नियंत्रण मिळवले. प्रतिकारात पाळेगार युद्धे आणि 1806 च्या वेल्लोर बंडाचा समावेश होता. या प्रदेशातील स्वातंत्र्यसैनिकांमध्ये व्ही. ओ. चिदंबरम पिल्लै, कवी सुब्रमण्य भारती आणि 1930 मध्ये वेदारण्यमपर्यंत मीठ यात्रेचे नेतृत्व करणारे सी. राजगोपालाचारी यांचा समावेश होता.

स्वातंत्र्यानंतर 1950 मध्ये मद्रास प्रांताचे मद्रास राज्य झाले. 1953 मध्ये त्याच्या तेलुगूभाषक उत्तर जिल्ह्यांतून आंध्र राज्य निर्माण झाले, आणि 1956 च्या पुनर्रचनेत मलबार प्रदेश केरळकडे गेला, तर त्रावणकोर कोचीनमधून कन्याकुमारी जोडण्यात आले. जानेवारी 1969 मध्ये मद्रास राज्याचे नाव तमिळनाडू करण्यात आले, आणि 1996 मध्ये त्याची राजधानी मद्रासचे नाव चेन्नई करण्यात आले.

तमिळनाडू: झटपट उत्तरं

तमिळनाडू ला भेट देण्यासाठी सर्वोत्तम काळ कोणता?

नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी

तमिळनाडू ला कसं पोहोचायचं?

चेन्नई हे मुख्य केंद्र आहे; मदुराई, कोइंबतूर आणि तिरुचिरापल्ली येथेही विमानतळ आहेत.

तमिळनाडू पाहण्यासाठी किती दिवस लागतात?

मीनाक्षी मंदिर, मदुराई, महाबलीपुरम, बृहदीश्वर मंदिर, तंजावूर यांसारखी प्रमुख ठिकाणं पाहण्यासाठी 10 ते 14 दिवसांचं नियोजन करा.

तमिळनाडू मध्ये कोणते पदार्थ चाखावेत?

इडली, डोसा, चेट्टिनाड चिकन, मदुराईचं जिगरठंडा, फिल्टर कॉफी, दिंडीगुल बिर्याणी

तमिळनाडू मध्ये कुठे राहावं?

मंदिरांसाठी चेन्नई, मदुराई आणि तंजावूर, डोंगरांसाठी उटी आणि कोडाईकनाल, दक्षिण टोकासाठी कन्याकुमारी

शेजारील राज्यं

वेळा, शुल्क, परवाने आणि रस्त्यांची स्थिती बदलू शकते. प्रवासापूर्वी अधिकृत स्रोतांकडून खात्री करून घ्या.