పశ్చిమ కనుమలు, అరేబియా సముద్రం మధ్య ఇరుకైన భూభాగమైన కేరళలో చరిత్రపూర్వ కాలం నుంచే మనుషులు నివసిస్తున్నారు. వయనాడ్లోని ఎడక్కల్ గుహల్లో వేల సంవత్సరాల నాటి మానవ రూపాలు, జంతువులు, చిహ్నాల శిలా చెక్కడాలు ఉన్నాయి. రాష్ట్రమంతటా పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు ఇనుప యుగపు బృహత్ శిలా సమాధులను కనుగొన్నారు. వీటిలో రాతిని తొలిచిన గుహలు, కుడక్కల్లు అనే రాతి గొడుగులు ఉన్నాయి. క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దపు అశోకుని శాసనాలు కేరళపుత్రులు అనే ప్రజలను ప్రస్తావిస్తాయి. ఈ ప్రాంతం గురించిన తొలి ప్రస్తావనల్లో ఇది ఒకటి.
క్రీ.శ. తొలి శతాబ్దాల్లో కేరళ సంగమ సాహిత్యంలో వర్ణించిన తమిళ ప్రపంచంలో భాగంగా ఉండేది. చేర రాజులు తీరప్రాంతంలో చాలా భాగాన్ని పాలించారు. ఈ ప్రాంతం సుగంధ ద్రవ్యాలకు, ముఖ్యంగా మిరియాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇవి అరేబియా, గ్రీస్, రోమ్ నుంచి వ్యాపారులను ఆకర్షించాయి. నేటి కొడుంగల్లూర్ సమీపంలో ఉండేదని భావిస్తున్న ముజిరిస్ మహా రేవు ఈ వ్యాపారానికి కేంద్రం. పట్టణంలో జరిపిన తవ్వకాల్లో రోమన్ కుండలు, ఇతర దిగుమతి వస్తువులు బయటపడ్డాయి. ఈ సముద్ర మార్గాల ద్వారా ఎన్నో మతాలు వచ్చాయి. చిరకాల సంప్రదాయాల ప్రకారం క్రైస్తవ మతం 1వ శతాబ్దంలోనే ఇక్కడికి వచ్చింది. భారతదేశంలోని అత్యంత పురాతన యూదు, ముస్లిం సముదాయాల్లో కొన్ని కూడా కేరళలోనే ఉన్నాయి.
సుమారు 9వ శతాబ్దం నుంచి తర్వాతి చేర పాలకుల వంశం కొడుంగల్లూర్ సమీపంలోని మహోదయపురం నుంచి పాలించింది. కాలడిలో జన్మించిన తత్త్వవేత్త ఆది శంకరాచార్యులు సంప్రదాయం ప్రకారం సుమారు 8వ శతాబ్దానికి చెందినవారు. 12వ శతాబ్దంలో చేర రాజ్యం విచ్ఛిన్నమైన తర్వాత కేరళ అనేక రాజ్యాలుగా విడిపోయింది. వీటిలో కోళికోడ్ జామోరిన్లు, కొచ్చి పాలకులు, దక్షిణాన వేణాడ్ రాజ్యం అత్యంత ముఖ్యమైనవి. ఈ కాలంలోనే మలయాళం తమిళం నుంచి వేరైన భాషగా వికసించింది.
1498లో పోర్చుగీస్ నావికుడు వాస్కో డ గామా కోళికోడ్ సమీపంలో దిగాడు. దీంతో యూరోపియన్ సంబంధాల కొత్త శకం మొదలైంది. పోర్చుగీసు వారు కొచ్చితో సహా పలుచోట్ల కోటలు, వ్యాపార స్థావరాలు నిర్మించారు. తర్వాత వారి స్థానాన్ని డచ్ వారు ఆక్రమించారు. 1741లో తిరువితాంకూర్కు చెందిన మార్తాండ వర్మ కొలచెల్ యుద్ధంలో డచ్ వారిని ఓడించి దక్షిణాన బలమైన రాజ్యాన్ని నిర్మించాడు. 18వ శతాబ్దం చివర్లో ఉత్తరాన ఉన్న మలబార్పై మైసూరు దండెత్తింది. ఆ తర్వాత అది బ్రిటిష్ ఆధీనంలోకి వచ్చింది. తిరువితాంకూర్, కొచ్చి బ్రిటిష్ రక్షణలో సంస్థానాలుగా మారాయి. 19వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో పళస్సి రాజా, వేలు తంపి దళవా వంటి నాయకులు బ్రిటిష్ అధికారాన్ని ప్రతిఘటించారు.
19వ శతాబ్దం చివర, 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో శ్రీ నారాయణ గురు, అయ్యంకాళి వంటి వ్యక్తుల నాయకత్వంలో సామాజిక సంస్కరణల కోసం శక్తివంతమైన ఉద్యమాలు జరిగాయి. వారు కుల వివక్షకు వ్యతిరేకంగా పోరాడారు. 1924 నుంచి 1925 వరకు జరిగిన వైకం సత్యాగ్రహం ఆలయాల సమీపంలోని రహదారులను అందరూ ఉపయోగించుకునే హక్కు కోసం పోరాడింది. 1936లో తిరువితాంకూర్లో వెలువడిన ఆలయ ప్రవేశ ప్రకటన కులంతో సంబంధం లేకుండా హిందువులందరికీ ఆలయ ద్వారాలను తెరిచింది. జాతీయ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో కూడా కేరళ చురుకుగా పాల్గొంది.
స్వాతంత్ర్యం తర్వాత 1 జూలై 1949న తిరువితాంకూర్, కొచ్చి విలీనమై తిరువితాంకూర్ కొచ్చి రాష్ట్రం ఏర్పడింది. 1 నవంబర్ 1956న రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం ఈ రాష్ట్రాన్ని మలబార్ జిల్లాతో, కాసరగోడ్ ప్రాంతంతో కలిపింది. కన్యాకుమారి సహా కొన్ని దక్షిణ ప్రాంతాలు మద్రాసు రాష్ట్రానికి వెళ్లాయి. తిరువనంతపురం రాజధానిగా కొత్త కేరళ రాష్ట్రం పుట్టింది. 1 నవంబర్ను నేటికీ కేరళ జన్మదినమైన కేరళ పిరవిగా జరుపుకుంటారు. ఫోర్ట్ కొచ్చి, ఎడక్కల్ గుహలు, బేకల్ కోట సందర్శకులకు ఈ బహుళ పొరల గతాన్ని అన్వేషించే అవకాశం కల్పిస్తాయి.